ॐ आनंदमयि चैतन्यमयि सत्यमयि परमे

पूर्णयोगाचे अधिष्ठान – ०१

पूर्णयोगाचे अधिष्ठान – ०१

प्रास्ताविक

“जीवन आणि त्याच्या अग्निपरीक्षा यांना शांत, अविचल मनाने, धीराने आणि ईश्वरी शक्तीवरील संपूर्ण विश्वासाने सामोरे जाता येणे हा पूर्णयोगाच्या साधनेचा पहिला धडा आहे,” हा विचार आपण काल जाणून घेतला. पूर्णयोगाची साधना करायची असेल तर, राग, लोभादी विकारांपासून, तसेच निराशा, मिथ्यत्व इत्यादी गोष्टींपासून साधकाने स्वतःची सुटका करून घेणे अपेक्षित असते.

पूर्णयोगाच्या साधनेमध्ये एका बाजूने उपरोक्त गोष्टींना नकार देणे अपेक्षित असते, तर दुसऱ्या बाजूने काही गुणांचा अंगीकार करणे तितकेच आवश्यक असते. अभीप्सा, श्रद्धा, सहनशीलता, प्रयत्नसातत्य किंवा चिकाटी, प्रामाणिकपणा, व्यापकता, समत्व, खुलेपणा, समर्पण यांसारख्या गोष्टी म्हणजे पूर्णयोगातील परवलीचे शब्द आहेत. आपल्याला हे सर्वच शब्द ऐकून, वाचून माहीत असतात खरे; पण त्या शब्दांचा आवाका किती मोठा आहे, त्या एकेका शब्दामध्ये केवढा गहन अर्थ सामावलेला आहे, याची आपल्याला क्वचितच जाण असते.

श्रीअरविंदांनी साधकांना वेळोवेळी लिहिलेल्या पत्रोत्तरांच्या माध्यमातून त्या शब्दांचा, किंबहुना पूर्णयोगातील या संज्ञांचा गर्भितार्थ अलगदपणे आपल्या हाती येतो. तो अर्थ आपल्यापर्यंत नेमकेपणाने पोहोचविण्यासाठी ‘अभीप्सा मासिका‌’तर्फे उद्यापासून एक नवीन मालिका सुरू करत आहोत. ‘पूर्णयोगाचे अधिष्ठान‌’ असणारे हे सारे गुण कमीअधिक प्रमाणात अंगीकारण्याचा प्रयत्न एक साधक म्हणून आपण करू शकलो तर त्या आधारावर पूर्णयोगाची भलीमोठी इमारत उभारता येणे शक्य होईल.

वाचक नेहमीप्रमाणेच ‘पूर्णयोगाचे अधिष्ठान‌’ या मालिकेचे स्वागत करतील अशी आशा आहे.

धन्यवाद!

संपादक,
‘अभीप्सा’ मराठी मासिक

श्रीअरविंद

श्री अरविंद यांची विपुल ग्रंथसंपदा उपलब्ध आहे. ती प्रामुख्याने इंग्रजी व बंगाली भाषेत आहे, त्याचा मराठी अनुवाद येथे करण्यात आला आहे.

Recent Posts

अध्यात्मजीवनाची पूर्वतयारी – १८

“ज्याच्याकडे स्वतःच्या मालकीचे काहीच नसते तो आनंदी असतो,” असे म्हटले जाते तेव्हा त्याचा अर्थ असा…

3 hours ago

अध्यात्मजीवनाची पूर्वतयारी – १७

(उत्तरार्ध) आंतरिक ‘सूर्य‌’ शोधण्यासाठी तुम्ही अंतरंगामध्ये पुरेसे खोलवर गेले पाहिजे, त्या सूर्याच्या तेजोप्रवाहामध्ये स्वतःला प्रवाहित…

1 day ago

अध्यात्मजीवनाची पूर्वतयारी – १६

पृथ्वीवरील जीवन परिपूर्ण करण्याचा एकमेव मार्ग म्हणजे या जीवनाकडे इतक्या उंचीवरून पाहायचे की, जेथून व्यक्तीला…

2 days ago

अध्यात्मजीवनाची पूर्वतयारी – १५

हृदयापासून असलेली अभीप्सा आणि (परमेश्वराचा) अंत:करणपूर्वक केलेला साधा, सरळ, प्रामाणिक धावा ही एक अतिशय महत्त्वाची…

3 days ago

अध्यात्मजीवनाची पूर्वतयारी – १४

तुमचे वैयक्तिक मोल कितीही असू दे किंवा तुम्हाला व्यक्तिगतरित्या कोणताही साक्षात्कार झालेला असू दे, पहिला…

4 days ago

अध्यात्मजीवनाची पूर्वतयारी – १३

आपल्या 'मी'ला अस्तित्व नसून, केवळ परम चेतना‌, परम संकल्पशक्ती‌ हीच अस्तित्वात आहे, हे जाणणे यामध्ये…

5 days ago