दिव्य-सत्याचा शोध

तुम्ही तुमचे जीवन इतर कोणत्याही गोष्टीसाठी नव्हे तर, ‘दिव्य-सत्या’चा शोध घेण्याची आणि त्या ‘सत्या’चे मूर्त स्वरूप बनण्याची अभीप्सा बाळगून ते पूर्णतया निष्ठापूर्वक अर्पित करावे, ही पूर्णयोगाची मागणी आहे. एकीकडे ईश्वर आणि दुसरीकडे ज्या गोष्टीचा त्या दिव्य सत्याच्या शोधनाशी काहीही संबंध नाही असे एखादे बाह्य कर्म व ध्येय अशा दोन भिन्न गोष्टींमध्ये तुमच्या जीवनाची विभागणी करणे, याला येथे मान्यता नाही. अशा प्रकारे केलेल्या अगदी छोट्याशा कृतीमुळेदेखील या योगामध्ये यश मिळणे अशक्य होईल.

तुम्ही तुमच्या अंतरंगामध्ये प्रवेश केला पाहिजे आणि आध्यात्मिक जीवनाला पूर्णपणे निष्ठापूर्वक वाहून घेतले पाहिजे. या योगामध्ये यश मिळावे असे जर तुम्हाला वाटत असेल तर, मानसिक अग्रक्रमांबाबत असलेला तुमचा हेका नाहीसा झाला पाहिजे; प्राणिक आवडीनिवडी, आसक्ती यांबाबतचा आग्रह दूर केलाच पाहिजे; कुटुंब, मित्रपरिवार, देश यांच्याबद्दल असणारी अहंभावात्मक आसक्तीदेखील नाहीशी झालीच पाहिजे. बाहेर पडणारी ऊर्जा असेल किंवा जी कोणती कृती असेल, या सर्व गोष्टी, त्या गवसलेल्या सत्यामधूनच उगम पावल्या पाहिजेत. त्या गोष्टी कोणत्यातरी कनिष्ठ मानसिक किंवा प्राणिक प्रेरणांमधून उत्पन्न झालेल्या असता कामा नयेत; त्या कोणत्याही वैयक्तिक आवडीनिवडीतून किंवा अहंभावात्मक अग्रक्रमातून नव्हे तर, ईश्वरी संकल्पामधून उगम पावल्या पाहिजेत.

– श्रीअरविंद (CWSA 29 : 15)