Entries by श्रीअरविंद

समर्पण-साधनेचे वेगळेपण

समर्पण – १३ मी जे काही तुम्हाला सांगू इच्छितो ते मन आणि प्राण यांचे आंतरिक समर्पण ! अर्थातच बाह्य समर्पणदेखील असते. व्यक्ती जर त्या योग्यतेला पोहोचली असेल तर मग ते मार्गदर्शन थेट प्राप्त झालेले असेल किंवा व्यक्तीला चैत्य पुरुषाचे किंवा गुरुचे मार्गदर्शन लाभत असेल, त्याचे पालन करणे, आत्म्याच्या किंवा साधनेच्या आवश्यकतेच्या जे विरोधात असेल अशा […]

स्वेच्छापूर्वक समर्पण

समर्पण – १० परमेश्वराने घालून दिलेल्या ज्या अटी आहेत, त्यांची पूर्तता न करतादेखील, तुमच्या मागणीप्रमाणे प्रत्येक गोष्ट करण्यास दिव्य शक्ती बांधील आहे आणि ती त्याप्रमाणे करेलच, ही भ्रांत कल्पना काढून टाका. तुमचे समर्पण खरेखुरे आणि समग्र करा, तेव्हाच तुमच्यासाठी इतर सारे काही केले जाईल. * तुमच्यासाठी ती दिव्यशक्ती समर्पण देखील घडवून आणेल ही भ्रांत आणि […]

समर्पणात कोणतीही मागणी नको

समर्पण – ०९ आत्मसमर्पणाचा संकल्प करणे ही योगाची पहिली प्रक्रिया आहे. तुमच्या समग्र हृदयानिशी आणि तुमच्या सर्व सामर्थ्यानिशी तुम्ही स्वतःला ईश्वराच्या हाती सोपवा. कोणत्याही अटी नकोत, कोणत्याही गोष्टीची मागणी नको, अगदी योगामधील सिद्धीची मागणीदेखील नको; तुमच्यामध्ये आणि तुमच्या माध्यमातून त्या ईश्वराचीच इच्छा थेटपणे कार्यवाहीत व्हावी, या व्यतिरिक्त अन्य कोणतीही मागणी नको. जे कोणी त्याच्याकडून मागणी […]

खरे समर्पण आणि तामसिक समर्पण यातील फरक

समर्पण – ०८ (खरे समर्पण आणि तामसिक समर्पण यातील फरक श्रीअरविंद येथे स्पष्ट करत आहेत.) साधकांकडून अभीप्सा, नकार आणि समर्पण (aspiration, rejection and surrender) या तीन गोष्टींबाबत प्रयत्नांची अपेक्षा असते. जर या गोष्टी साधकाने केल्या तर उर्वरित गोष्टी स्वतःहूनच श्रीमाताजींच्या कृपेमुळे आणि त्यांचे तुमच्यामध्ये जे कार्य चालू असते त्यायोगे येतात. या तिन्हीपैकी सर्वात महत्त्वाची गोष्ट […]

समर्पण आणि क्षमता

समर्पण – ०४ तुमच्या आत्म्याचे जे जे काही आहे ते ते सारे ईश्वराला, ज्याचे तुम्ही एक भाग आहात अशा महत्तर चेतनेला देऊ करणे, हे समर्पणामध्ये अभिप्रेत आहे. समर्पण तुम्हाला क्षीण करणार नाही तर त्यामुळे वृद्धी होईल; ते तुमच्या व्यक्तिमत्त्वाची कोणतीही घट करणार नाही, काहीही दुर्बल करणार नाही किंवा तुमचे व्यक्तित्व नष्टही करणार नाही; तर समर्पण […]

समर्पण म्हणजे काय?

समर्पण – ०३ ईश्वराप्रत केलेले आत्मदान म्हणजे समर्पण. व्यक्ती जे काही आहे आणि तिच्यापाशी जे काही आहे ते सारे ईश्वराला देऊ करणे; काहीही स्वत:चे नाही असे समजणे; इतर कोणतीही आज्ञा न पाळता, केवळ ईश्वरी संकल्पाच्या आज्ञेचे पालन करणे; अहंकारासाठी नाही तर, ईश्वरासाठी जीवन व्यतीत करणे म्हणजे समर्पण. * स्वतःच्या कल्पना, इच्छा, सवयी यांचा कोणताही आग्रह […]

अभीप्सा आणि समर्पण

समर्पण – ०२ …प्रामाणिक अभीप्सेचा परिणाम नक्कीच होतो; जर तुम्ही प्रामाणिक असाल तर तुम्ही दिव्य जीवनामध्ये उन्नत होता. पूर्णपणे प्रामाणिक असणे म्हणजे – फक्त आणि फक्त ईश्वरी सत्याचीच अभीप्सा बाळगणे; दिव्य मातेप्रत स्वतःला अधिकाधिक समर्पित करणे; या अभीप्सेव्यतिरिक्त असणाऱ्या वैयक्तिक सर्व मागण्या व वासना यांचा परित्याग करणे; जीवनातील प्रत्येक कृती ही ईश्वरालाच समर्पण करणे आणि […]

पूर्णयोग

पूर्णयोगांतर्गत पारंपरिक योग – ३७ वैयक्तिक आत्म्याने सर्व जगताच्या अतीत जाऊन, विश्वात्मक ईश्वराचा साक्षात्कार करून घेणे एवढ्यापुरताच ‘पूर्णयोग’ मर्यादित नाही; तर ‘सर्व आत्म्यांची एकत्रित बेरीज’, म्हणजे विश्वात्मक साक्षात्कार देखील पूर्णयोग आपल्या कवेत घेतो; आणि त्यामुळे पूर्णयोग व्यक्तिगत मोक्ष किंवा व्यक्तिगत सुटका एवढ्यापुरताच मर्यादित राहू शकत नाही. पूर्णयोगाचा साधक विश्वात्मक मर्यादांच्या अतीत झालेला असूनही, तो सर्वात्मक […]

आमच्या योगाचे प्रयोजन

पूर्णयोग पूर्णयोगांतर्गत पारंपरिक योग – ३५ मर्यादित बहिर्मुख अहंभावाला हद्दपार करून, त्याच्या जागी प्रकृतीचा हृदयस्थ शासनकर्ता म्हणून ईश्वराला सिंहासनावर बसविणे, हे आमच्या योगाचे प्रयोजन आहे. प्रथमतः वासनेचा वारसा रद्द करणे, आणि त्यानंतर, वासनाभोगाला आपल्या जीवनाचे शासन करण्यास संमती न देणे; असा ह्याचा अर्थ आहे. वासनेमधून आध्यात्मिक जीवन पोषण मिळविणार नाही; तर सारभूत जीवनाचा एक नि:स्वार्थी […]

समन्वययोग हाती घेण्याचे कारण

पूर्णयोग पूर्णयोगांतर्गत पारंपरिक योग – ३४   आमचा योग-समन्वय, मानव हा शरीरधारी आत्मा असण्यापेक्षा, मनोमय आत्मा आहे असे धरून चालतो; म्हणजेच मनाच्या पातळीवर मानव आपल्या साधनेला आरंभ करू शकतो, असे मानतो; आणि उच्चतर आध्यात्मिक शक्तीला आणि अस्तित्वाला स्वतः थेट खुला होत, मानव मनामधील आत्मशक्तीच्या योगे, आपले अस्तित्व अध्यात्मसंपन्न करू शकतो, असे मानतो; त्या उच्चतर शक्तीने […]