साधना, योग आणि रूपांतरण – २९३
अवचेतन व अचेतन यांचे रूपांतरण
एखाद्या वाद्यवादकाला ज्याप्रमाणे प्रथम त्याच्या मनाच्या व प्राणाच्या सौंदर्यविषयक आकलनाच्या आणि संकल्पाच्या साहाय्याने, त्याच्या संगीताचे योग्य तत्त्व कोणते आणि त्याचा प्रत्यक्ष उपयोग कसा करायचा हे शिकावे लागते आणि नंतर त्याचे उपयोजन कसे करायचे हे त्याच्या बोटांना शिकवावे लागते; एवढे झाल्यानंतर मग त्याच्या बोटांमधील अवचेतन (subconscient) त्यांचे कार्य शिकेल आणि नंतर ते स्वतःहून योग्य प्रकारे वाद्यवादन करेल. म्हणजे प्रत्यक्षात डोळ्यांनी न पाहतासुद्धा त्याची बोटं योग्य सूरपट्टीवरच पडतील (आणि त्यातून सुंदर सुरावट निर्माण होईल.)
(अगदी त्याचप्रमाणे, परिवर्तन घडण्यासाठी) आधी सचेत भागांचीच तयारी करून घ्यावी लागते. जोपर्यंत ते तयार होत नाहीत तोपर्यंत काही घटकांचा आणि तपशिलांचा अपवाद वगळता, अवचेतनास (subconscient) यशस्वीरितीने हाताळणे शक्य होणार नाही.
– श्रीअरविंद (CWSA 31 : 609)
(एका साधकाला लिहिलेल्या पत्रामधून...) ईश्वरी कृपेबद्दल कोणतीच शंका असू शकत नाही. मनुष्य जर प्रामाणिक…
अध्यात्म-साधनेसाठी प्रामाणिकपणा अगदी अत्यावश्यक असतो आणि कुटिलता ही कायमस्वरूपी अडथळा असते. सात्त्विक प्रवृत्ती ही…
(एका साधकाची अशी समजूत झाली आहे की, त्याच्यामध्ये असलेल्या अपूर्णतांमुळे तो योगमार्गासाठी अपात्र आहे.…
पूर्णयोगाच्या मार्गावरून वाटचाल करण्यासाठी तुमच्यामध्ये निर्भय शौर्य असणे आवश्यक आहे. तुम्ही भीतीच्या क्षुल्लक, दुर्बल…
तुमची इच्छा नसतानासुद्धा तुमच्यामध्ये जेव्हा एखादा आवेग निर्माण होतो तेव्हा लगेचच एक गोष्ट तुम्ही…
तुम्ही समर्पणाचा मार्ग पूर्णतया आणि प्रामाणिकपणे स्वीकारलात तर मग कोणताही धोका किंवा कोणतीही गंभीर…